هواپیماهای «بوکش هستهای» (یا «بو کش هستهای» – Constant Phoenix) هواپیماهای WC-135R نیروی هوایی ایالات متحده هستند که به آنها «nuke sniffers» میگویند – یعنی هواپیماهایی که «بو میکشند» یا ذرات و گازهای رادیواکتیو را در جو زمین شناسایی میکنند تا انفجارهای هستهای، نشتها، آزمایشها یا آزادسازیهای عمدی مواد رادیواکتیو را تشخیص دهند.ارتباط این هواپیماها با احتمال حمله به ایران (یا حمله به تأسیسات هستهای ایران) از آنجا ناشی میشود که استقرار آنها – به ویژه در مناطقی مانند اروپا، دریای مدیترانه یا خاورمیانه – اغلب به عنوان نشانهای مقدماتی یا آمادهسازی برای یک رویداد هستهای بالقوه تلقی میشود، از جمله:
- شناسایی نتایج حمله – اگر اسرائیل (یا نیروهای دیگر) به تأسیسات هستهای ایران (مانند فردو، نطنز یا اصفهان) حمله کند، ممکن است نشت مواد رادیواکتیو به جو رخ دهد. هواپیمای WC-135R میتواند «تعقیب» ابرهای رادیواکتیو را انجام دهد، نمونهبرداری کند و در زمان واقعی تحلیل کند تا تعیین کند آیا انفجار/نشت هستهای رخ داده، نوع ماده چیست، شدت آن چقدر است و منبعش کجاست.
- بازدارندگی و نظارت – این استقرار همچنین برای نظارت بر فعالیتهای مشکوک ایران (غنیسازی اورانیوم، آزمایشهای پنهان یا «بمبهای کثیف» – dirty bombs) استفاده میشود. حضور آنها نشان میدهد که آمریکاییها (و اسرائیلیها) احتمال استفاده ایران از سلاح رادیواکتیو در صورت حمله را جدی میگیرند.
نمونههای بهروز (تا ژانویه ۲۰۲۶):
- در ژوئن ۲۰۲۵، طی «جنگ ۱۲ روزه» بین اسرائیل و ایران و در عملیات Operation Midnight Hammer (حملات آمریکایی-اسرائیلی به تأسیسات هستهای ایران)، هواپیماهای WC-135R بر فراز دریای مدیترانه، خلیج فارس و سواحل ایران مشاهده شدند – به عنوان بخشی از تلاش برای نظارت بر هرگونه آزادسازی رادیواکتیو.
- در اوت و سپتامبر ۲۰۲۵ – چندین مأموریت بر فراز دریای مدیترانه (از جمله جنوب ساردینیا) و خلیج، پس از تنشهای بالا.
- در ژانویه ۲۰۲۶ (اخیراً، از جمله ۲۶–۲۹ ژانویه) – هواپیمای WC-135R (شماره ۶۴-۱۴۸۲۹) از پایگاه Offutt AFB در نبراسکا برخاست، در RAF Mildenhall بریتانیا فرود آمد و به نظر میرسد در حال آمادهسازی برای ادامه به خاورمیانه است. این اتفاق در زمینه تهدیدهای متقابل بین آمریکا/اسرائیل و ایران، اولتیماتومهای ترامپ، استقرار ناوهای هواپیمابر (مانند Abraham Lincoln) در خلیج، و اعتراضات/سرکوب در ایران رخ میدهد – که گمانهزنیهایی درباره آمادهسازی برای حمله بیشتر یا نگرانی از پاسخ رادیواکتیو ایران ایجاد کرده است.
به طور خلاصه:ظهور «بوکش هستهای» در منطقه لزوماً به معنای وقوع حمله یا حمله قریبالوقوع نیست – اما تقریباً همیشه نشانهای از نگرانی بسیار جدی ایالات متحده نسبت به ریسک هستهای در ایران است، چه به دلیل حمله احتمالی، پاسخ ایران، یا تلاش ایران برای پیشرفت در برنامه هستهای تحت فشار.اگر میخواهی بخشی را دقیقتر کنم یا جزئیات بیشتری اضافه کنم، بگو!